• dania mięsne,  od kuchni,  zupy

    Youvarlakia avgolemono

    Dzisiaj ugotujemy Γιουβαρλάκια αυγολέμονο (youvarlakia avgolemono), czyli klopsiki mięsne z ryżem w sosie jajeczno-cytrynowym. Jest to bardzo smaczne i bardzo łatwe greckie, tradycyjne danie, które przez wielu jest skategoryzowane, jako zupa. Lekka, zdrowa i rozgrzewająca dość często pojawia się na greckich stołach, szczególnie w okresie zimowym. Aby ją przygotować potrzebujemy zaledwie kilku składników i jak to w greckiej kuchni nie wymaga od nas wielkiego zaangażowania i inwestycji czasu. 

    Niestety jeszcze nie znalazłam tej potrawy w żadnej tawernie, ani restauracji w Grecji, a szkoda, gdyż mogłaby zyskać niemałą sławę wśród przyjezdnych. Poniżej banalny przepis, który przybliży Was do swojskiego klimatu naszej ukochanej Ellady.

    Składniki:

    • ½ kg mięsa mielonego
    • mała filiżanka białego ryżu
    • średniej wielkości cebula
    • pęczek zielonej pietruszki
    • 3 jajka
    • sok z 2 cytryn
    • kostka rosołowa (można wyeliminować, jeśli chcecie danie bezglutenowe)
    • sól
    • pieprz
    • 2 litry wody
    • 2 łyżki oliwy

    Przygotowanie:

    1. Mięso mielone umieszczamy w głębokim naczyniu. Obraną cebulę oraz umytą pietruszkę drobno kroimy i dodajemy do mięsa. Wbijamy jedno jajko, wsypujemy filiżankę ryżu, dodajemy oliwę i mieszamy całość czystymi dłońmi. Przykrywamy i wstawiamy do lodówki na 15 minut.
    2. W garnku o dużej średnicy gotujemy wodę.
    3. W międzyczasie wyciągamy mięso z lodówki i formujemy klopsiki mniej więcej wielkości piłki do golfa*. Ryż spowoduje, że pulpety będą później znacznie większe. Ostrożnie jeden po jednym, za pomocą dużej łyżki umieszczamy klopsiki w garnku z gotującą się wodą**. Uwaga, klopsiki układamy tylko na dnie garnka, nie powinny być położone jeden na drugim.
    4. Dodajemy kostkę rosołową i gotujemy około 30-40 minut.
    5. Oddzielamy żółtko od białek. Wyciskamy sok z cytryny, uważając by nie było w nim pestek. W miseczce ubijamy białka z sokiem, następnie dodajemy żółtka i ponownie ubijamy. Stopniowo dolewamy niewielkie ilości wywaru z pulpetów i nadal mieszamy by uzyskać jednolitą i aksamitną konsystencję. Następnie zawartość miseczki powoli przelewamy do garnka z pulpetami, uważając by jajko się nie ścięło i by nie powstały kluski. Sosu nie należy doprowadzić do wrzenia, dlatego najlepiej jest od razu ściągnąć z ognia i trzymając za uszy garnka zamieszać zawartością kilka razy w jedną i w drugą stronę. Gotowe.

    Jak serwować to danie? Oczywiście po grecku z kawałkiem fety, chrupiącym pieczywem, odrobiną oliwy i jeśli zajdzie potrzeba pieprzu.

    *Jeśli chcecie uzyskać gęstszy sos to klopsiki można obtoczyć w mące przed umieszczeniem w rondelku.

    **Niektóre greckie gospodynie najpierw delikatnie podsmażają klopsiki na rozgrzanej oliwie, a następnie dolewają wody.

    Do wykonania tego dania można użyć każdego rodzaju białego ryżu, długi, krótki to bez znaczenia, jednakże najczęściej rekomendowanym jest ryż basmati, gdyż jest bardzo delikatny.

    Ciekawostką jest, że avgolemono można przygotować na wiele różnych sposobów. Niektórzy ubijają jedynie białko z sokiem, inni tylko żółtko… Mimo to najczęściej używane są całe jajka, gdzie najpierw ubija się białko z sokiem, a następnie dodaje się żółtko. Pewne Greczynki najpierw ubijają białka z odrobiną wody, potem z żółtkiem, a następnie z sokiem… Inne dodają musztardy dla podkreślenia smaku, lub tahini albo mąki kukurydzianej dla zagęszczenia… Nie ma jednej „szkoły” na wykonanie avgolemono, ALE dwa składniki są tutaj niezmienne: jajka + sok wyciśnięty z cytryny i tego należy się trzymać.

    Ważne jest by sok był ze świeżej cytryny, proszę nie używajcie gotowych, kupnych „soków cytrynowych” w butelkach, gdyż zniszczycie całą potrawę sztucznym, kwaśnym smakiem.

    Kali oreksi!

  • dania mięsne,  od kuchni

    Frikase – filet drobiowy ze szpinakiem

    Fricassee to tradycyjne, greckie danie, mięsna potrawka z białym sosem. Najbardziej popularną wersją frikase jest ta z jagnięciną, ale można spotkać z wieprzowiną lub mięsem drobiowym. Do przygotowania frikase należy użyć zieleniny, np. sałaty, pora lub szpinaku. Dzisiaj przedstawiam mało popularną wersję frikase z filetem drobiowym i szpinakiem. Mam nadzieję, że przypadnie Wam do gustu.

    Składniki:

    • 2 duże filety z kurczaka
    • 2 łyżki oliwy
    • 1 cebula
    • 1 ząbek czosnku
    • 40 g masła
    • 2 łyżki mąki pszennej
    • 100 ml białego wytrawnego wina
    • 1 kostka rosołowa
    • 400 ml wody
    • 500 g szpinaku
    • 2 zielone cebulki dymki
    • ½ wiązki świeżego koperku
    • sok z jednej cytryny
    • 1 łyżka musztardy
    • sól
    • pieprz

    Przygotowanie:

    1. Myjemy filety i kroimy na około 4 centymetrowe kawałki. Przyprawiamy solą i pieprzem.
    2. W głębokim rondlu rozgrzewamy oliwę i smażymy na niej kurczaka, aż się zarumieni.
    3. Kurczaka wyciągamy. Do rondla dodajemy i rozpuszczamy masło.
    4. Cebulę i czosnek obieramy, kroimy i smażymy, aż zmiękną.
    5. Dodajemy 2 łyżki mąki i dokładnie mieszamy.
    6. Dolewamy wino, po kilku minutach powinno wyparować.
    7. Kurczaka ponownie umieszczamy w rondlu.
    8. Zalewamy wodą i wrzucamy kostkę rosołową, umyty szpinak, pokrojone wcześniej zielone cebulki i koperek.
    9. Przykrywamy rondel i dusimy przez około 15 minut na wolnym ogniu.
    10. W miseczce mieszamy sok z cytryny z musztardą. Dolewamy do niej sosu z garnka, mieszamy. Całość wlewamy do potrawy i ponownie dokładnie mieszamy.
    11. W razie potrzeby ponownie doprawiamy solą i pieprzem.

    *Frikase według tradycyjnej receptury powinno być zabielone sosem avgolemono, ale jak już wiecie ja poszukuję zawsze nowych smaków i nowych rozwiązań. Jeśli szukacie przepisu na typowe frikase, zajrzyjcie TUTAJ.

    Kali oreksi! Smacznego!

  • dania mięsne,  od kuchni

    Moussaka z cukinią

    Najprawdopodobniej moussaka jest Wam już dobrze znana, ponieważ jest jednym z najpopularniejszych dań greckich. Dla przypomnienia jest to tradycyjna mięsna zapiekanka na bazie ziemniaków i bakłażanów pod chrupiącą warstwą beszamelu. Można też spotkać moussakę bez ziemniaków lub z dodatkiem cukinii lub nawet wegetariańską! Dzisiaj mam dla Was sprawdzony przepis na moussakę z cukinią, zamiast bakłażana, czyli moussakas me kolokithi (κολοκυθι z gr. cukinia). Smakuje równie wyśmienicie jak tradycyjna. Można ją zrobić zastępczo, gdy w domowej spiżarce brak bakłażana lub gdy w rodzinie mamy niejadka, który nie przepada za bakłażanem.

    Składniki:

    4 duże ziemniaki

    3 cukinie

    1 cebula

    600-800 g mięsa mielonego (najlepiej chude wołowe)

    100 ml wina czerwonego wytrawnego

    400 ml sosu pomidorowego z puszki lub 3 zblendowane pomidory

    100 g tartego żółtego sera

    sól

    pieprz

    2 łyżki oregano

    ½ łyżeczki cynamonu

    ¼ szklanki oliwy z oliwek

    Na sos beszamelowy:

    60 g masła

    7 łyżek mąki

    2 szklanki ciepłego mleka

    3 jajka

    100 g tartego żółtego sera

    sól

    pieprz

    gałka muszkatołowa

    Przygotowanie:

    1. Obieramy ziemniaki i gotujemy w osolonej wodzie al dente. Następnie studzimy i kroimy w plastry.
    2. Cukinie myjemy, odcinamy ogonki i kroimy w cienkie plasterki. Rozkładamy na papierze do pieczenia, na blasze, solimy i wkładamy do średnio nagrzanego piekarnika (około 140 stopni) na pół godziny. Opcjonalnie możemy usmażyć cukinie na płycie tzw. kozy lub tradycyjnego pieca kaflowego, które świetnie się tutaj sprawdzają.
    3. Na rozgrzanej oliwie szklimy pokrojoną drobno cebulę, następnie dodajemy mięso mielone i podsmażamy.
    4. Zalewamy winem i po około minucie dodajemy sos pomidorowy, cynamon, oregano, sól i pieprz. Przykrywamy i dusimy pamiętając by często mieszać, żeby mięso nie przywarło.  Smażymy około 25 minut dopóki sos nie odparuje, zdejmujemy z ognia.
    5. Przygotowujemy beszamel: na małym ogniu roztapiamy masło i stopniowo dodajemy mąkę energicznie mieszając, by się nie przypaliło i nie powstały żadne grudki. Następnie stopniowo dolewamy ciepłe mleko i mieszamy. Doprawiamy solą, pieprzem i gałką muszkatołową. W odrębnym naczyniu ubijamy jajka i dodajemy do garnka ciągle mieszając, aż wytworzy się gęsta masa. Odstawiamy z gazu.
    6. W międzyczasie nagrzewamy piekarnik do temperatury około 190°C.
    7. Głęboką blachę  lub naczynie żaroodporne o wymiarach około 25×35 cm smarujemy oliwą i na dno wykładamy plasterki ziemniaków. Posypujemy cienką warstwą sera. Wykładamy plasterki cukinii i na to nakładamy równomiernie mięso. Delikatnie i równomiernie wylewamy beszamel i posypujemy resztką sera żółtego.
    8. Umieszczamy w piekarniku i pieczemy około 40 minut, aż górna warstwa beszamelu zamieni się w chrupiącą skorupkę i nabierze pięknego złoto-brązowego koloru.  Wyłączamy piec i zostawiamy do ostygnięcia na około 15 minut.

    Tak przygotowaną moussakę kroimy na sporej wielkości kwadraty i serwujemy na płaskich talerzach. Jest to pełne danie same w sobie, ale doskonale smakuje z innymi typowo greckimi dodatkami jak tzatziki lub sałatka grecka.

    Pamiętajcie, że moussaka najlepiej smakuje na drugi dzień, podobnie jak bigos musi „dojrzeć”, a jej smaki przeniknąć się. Jeśli chcecie ją odgrzać to 20 minut w temp. 160 stopni w zupełności starczy. Pytanie tylko… czy starczy moussaki do jutra? 😊

     Smacznego, czyli kali oreksi!

  • dania mięsne,  od kuchni

    KLEFTIKO z indyka

    To kolejne proste danie, które nie wymaga specjalnych umiejętności kulinarnych, ani wielkiego zaangażowania naszego czasu.

    Danie to ponoć zostało wymyślone przez Greków, którzy z różnych przyczyn ukrywali się w górach i z powodu braku żywności wykradali z pól owce lub kozy, które następnie przygotowywali w ukryciu tak, by nie zdradzić swojej obecności w terenie. Sama nazwa potrawy pochodzi od greckiego słowa kleftis (κλέφτης), co oznacza złodziej. Skradzione przez nich mięso było pieczone wraz z warzywami w małych zagłębieniach ziemi, dzięki czemu uchodzący dym z paleniska oraz pieczonej potrawy był mało widoczny.

     Współcześnie danie to przygotowuje się w piecu lub piekarniku, a mięso wraz z warzywami jest szczelnie zawinięte w pergamin. W tawernach najczęściej pod nazwą tej potrawy skrywa się koźlina lub jagnięcina, jednakże do przygotowania jej można użyć również innych rodzajów mięs. Głównymi warzywami są tutaj ziemniaki i marchew z dodatkiem aromatycznego rozmarynu.

    Ja osobiście nie przepadam za koźliną i zaczęłam poszukiwać nowych inspiracji i rozwiązań, stąd też dzisiejszy przepis będzie w stylu fushion, ale ma spory grecki akcent. Bardzo lubię, gdy potrawy mają konkretną teksturę i wyraźniejsze smaki dlatego przed zawinięciem w papier niektóre składniki zostały przeze mnie wcześniej podsmażone. Gotowi?

    Składniki (na 3 porcje):

    • około 500-600 g indyka
    • 3-4 ziemniaki
    • 1 duża marchew
    • 1 czerwona papryka
    • 2 ząbki czosnku
    • 4 łyżki oliwy
    • sól
    • pieprz
    • rozmaryn
    • sok z 1 cytryny

    Przygotowanie:

    1. Filet z indyka myjemy i porcjujemy na 3 części. Polewamy niewielką ilością oliwy i nacieramy przyprawami (sól, pieprz, rozmaryn).
    2. Delikatnie podsmażamy na patelni, aby zarumienił się ze wszystkich stron. Ściągamy z patelni i każdy kawałek umieszczamy na odrębnym kawałku papieru śniadaniowego.
    3. Na rozgrzanej patelni podsmażamy wcześniej obrane i pokrojone w talarki ziemniaki. Doprawiamy je rozmarynem i smażymy, aż się zarumienią. Następnie umieszczamy na papierze z mięsem.
    4. Dokładamy umytą, obraną i pokrojoną w grubą kostkę marchewkę oraz paprykę.
    5. Dodajemy obrany i pokrojony w plasterki czosnek.
    6. Polewamy niewielką ilością oliwy, spryskujemy sokiem z cytryny i ponownie przyprawiamy solą i pieprzem.
    7. Każdą porcję zawijamy szczelnie w papier kuchenny i następnie umieszczamy na papierze aluminiowym, którym ponownie obwijamy zawiniątko.
    8. Umieszczamy w piekarniku nagrzanym do 200°C na godzinę czasu.
    9. Po wyjęciu z piekarnika każdą porcję w papierze umieszczamy na płaskim talerzu i jemy bezpośrednio z papieru, dzięki temu czujemy wszystkie aromaty i smaki, a mięso pozostaje w swoim sosie ,który wytworzył się w paczuszce.

    Doskonałym dodatkiem do kleftiko jest sos tzatkiki.

    Smacznego!

  • Frikase z wieprzowiną
    dania mięsne,  od kuchni

    Frikase z wieprzowiną

    Frikase… brzmi trochę orientalnie prawda? Słowo fricassee z francuskiego oznacza mięsną potrawkę z białym sosem na bazie wina i śmietanki.  W wydaniu greckim jest to mięsne danie z tradycyjnym jajeczno-cytrynowym sosem avgolemono  z dodatkiem sałaty. „Po co gotować sałatę?” zapytacie, otóż gotowana sałata w połączeniu z avgolemono nabiera nowego, ciekawego smaku. Najbardziej popularną wersją frikase jest ta z jagnięciną, ale można spotkać z wieprzowiną lub mięsem drobiowym. Do przygotowania frikase, zamiast sałaty można użyć innej zieleniny, np. pora lub szpinaku. Poniżej przedstawiam wersję frikase z wieprzowiną.

    Składniki:

    • około 1 kg jagnięciny lub wieprzowiny
    • ½ szklanki oliwy
    • 1 cebula
    • 10 cebulek dymek
    • 3 sałaty lodowe lub pakusty pekińskie
    • pęczek kopru
    • sól
    • pieprz

    Na avgolemono:

    • 2-3 jajka
    • sok z 2 cytryn
    1. Myjemy wszystkie składniki: mięso, cebulki dymki, koperek i sałatę.
    2. Mięso porcjujemy, następnie podsmażamy na oliwie z drobno pokrojoną cebulą. Smażymy, aż mięso wchłonie swój sos i delikatnie się zarumieni z obu stron.
    3. Dolewamy 2 szklanki gorącej wody. Gotujemy na wolnym ogniu około godzinę, aż mięso zmięknie.
    4. Dodajemy pokrojone w krążki cebulki dymki. Koperek drobno siekamy i dodajemy do mięsa. Doprawiamy solą i pieprzem.
    5. W odrębnym garnku gotujemy osoloną wodę i przez minutę zaparzamy w niej pokrojoną w grube kawałki sałatę. 
    6. Odcedzamy i dodajemy do mięsa. Gotujemy jeszcze 15 minut i ściągamy z gazu.
    7. Przygotowujemy sos avgolemono. Oddzielamy żółtka od białek. Ubijamy białka z sokiem cytrynowym. Dodajemy żółtka i ponownie ubijamy. Powoli, by jajko się nie ścięło, dolewamy szklankę wywaru z mięsa i mieszamy. Całość wlewamy do garnka z mięsem i sałatą i mieszamy. Nie gotujemy!

    *Do zagęszczenia sosu avgolemono można dodać jedną łyżeczkę tahini.

    Frikase możemy serwować z ryżem, frytkami lub pieczywem.

    Prawda, że proste? Kali oreksi!

    Frikase z wieprzowiną